HAAGSE KLOK Severijn Oosterwijck fecit Hagæ Ca. 1680

Haagse klokken & Religieuses

M&R41

HAAGSE KLOK

Gesigneerd: Severijn Oosterwijck fecit Hagæ
Ca. 1680
Holland

Uurwerk
Deze Haagse klok heeft een messing platine-uurwerk op spillegang met slinger en cycloïdale boogjes. Het slagwerk met sluitschijf slaat de hele uren voluit en, op dwangslag, de halve uren eenmaal. De sluitschijf is voorzien van gegraveerde Arabische uurcijfers, een blauwstalen slagwerk-indicatiewijzer en champlevée gegraveerde bloemmotieven. Het gaand- en slagwerk worden door een veer in veerton aangedreven. De veerton is opengezaagd en gegraveerd in bloemmotief. Op de achterplatine is de signatuur Severijn Oosterwijck Fecit Haghe gegraveerd.

Wijzerplaat
De grondplaat is bekleed met fluweel. Hierop is de messing vergulde skelet-cijferring aangebracht. Deze is voorzien van Romeinse cijfers voor de uur¬aan¬duiding en halfuur-s-aanduidingen tussen de uurcijfers in. De minuten worden aangegeven met Arabische cijfers. De ajour¬gezaagde en gegraveerde uur- en minuutwijzers zijn vervaardigd van verguld messing. Onder de cijferring is een vuurverguld gegoten ornament aangebracht. Het is een voorstelling van Vadertje Tijd die de cijferring draagt. In het basement waarop Vadertje Tijd zit is de skelet-signatuur S. Oosterwijck fecit Hagæ aangebracht. Het opwindgat bevindt zich in het centrum boven de VI.

Kast
De grenenhouten kast van deze buitengewoon fraaie Haagse klok die op vier bolpootjes staat is gefineerd met ebbenhout. Aan de binnenzijde op de achterwand bevindt zich een prachtig met padoek en pernambuco ingelegd stermotief. Boven op de kast bevindt zich een timpaan waarachter de bel is geplaatst. Het timpaan is voorzien van geprofileerde lijsten en een gegoten messing verguld ornament. Aan weerszij¬den van de deur zijn getorst zuiltjes geplaatst. De zuiltjes zijn voorzien van geprofileerde lijsten en een messing verguld sierstuk. Beide zijden hebben een rechthoekig venster met een geprofileerde lijst. De rechterzijde is te openen door middel van een deurtje.

Loopduur 8 dagen
Hoogte   51 cm
Breedte  36 cm
Diepte    16 cm

Literatuur

– Dr. R. Plomp, Spring-driven Dutch pendulum clocks 1657-1710, blz. 178. )
– H.M. Vehmeijer, Antieke uurwerken, een familieverzameling, blz. 611. (M15)
– MENTINK & ROEST, Magnificant clocks from the Mentink & Roest Collection blz. 8 en 9.

Oosterwijck
Severijn Oosterwijck werd geboren voor 1637, en is overleden waarschijnlijk tussen 1690 en 1694. Hij huwde in 1657 te Rotterdam met Sara Jans van Dueren. Hij was werkzaam in Den Haag tussen 1658 (mogelijk al eerder) en 1685; verkreeg in 1659 de burgerrechten van Den Haag. Hij huurde in 1660 een pand aan de westzijde van het Spui ‘daer uithanckt de Keysers hoet’. Hij kocht in 1661 een ander pand aan het Spui ‘van outs genaemt de drie vergulde Mollen’, hier woonde hij nog in 1677 met zijn familie. In 1678 verhuisde hij naar de Brouwersgracht waar zijn weduwe in 1696 nog woonde. Na Coster’s dood in 1659 werkte hij voor Huygens die bij hem slingeruurwerken bestelde voor buitenlandse afnemers. Tussen 1663 en 1665 maakte hij voor Huygens meerdere experimentele slingeruurwerken met secondeslinger, waarvan er een gezonden werd naar William Brouncker, president van de Royal Society in Londen. In 1688 richtte hij met zijn zoon Adam het Haagse Gilde van Klokkenmakers op en was daarvan de eerste deken. Twee andere zonen, Johan en Jacob, waren eveneens klokkenmaker, resp. in Amsterdam en Rotterdam. Hij was onder meer de maker van een jaarklok. In Uhren van Bertele-Bassermann-Jordan wordt op blz. 206 een gecompliceerde tafelklok met carillon afgebeeld, gesigneerd: Severijn en John Oosterwijck Amsterdam, en met een looptijd van een maand. In het Time-museum in Rockford, Ill. (USA) bevindt zich een hangklok van Severijn Oosterwijck met secondeslinger, spillegang en cycloïdale bogen; de wijzerplaat is nagenoeg identiek aan de klok van Thuret in het Boerhaave-museum in Leiden. Plomp beeldt in Spring-driven Dutch pendulum clocks 1657-1710 twee Haagse klokken van deze maker af.
Bron: Morpurgo, Ottema, Plomp, Volgraff, Von Bertele, Time-museum.

Lees meer Neem contact op