JAPANSE WANDKLOK ‘HASHIRA DOKEI’ Ca. 1780

Wandklokken

M&R127a

JAPANSE WANDKLOK ‘HASHIRA DOKEI’
Circa 1780
Japan

Uurwerk

Deze Japanse wandklok heeft een tussen stijlen geplaatst messing uurwerk met dubbele spillegang en dubbele foliot. Deze zijn voor de dag- en nachturen en schakelen automatisch over door middel van het slagwerk. Het slagwerk met sluitschijf slaat de hele uren van 9x teruglopend tot 4x op een bel. De halve uren worden afwisselend een of twee keer geslagen. Het uurwerk is voorzien van wekkerwerk. Het gaand- en slagwerk worden door een gewicht aangedreven, het wekkerwerk door een veer in een veerton.

Wijzerplaat
De messing wijzerplaat is voorzien van een cijferring met de Chinese dierenriemtekens en een cijferring voor de Japanse uren. Het messing centrum is voorzien van de instelling voor de wekker en heeft eveneens de Japanse uurtekens. Door een pennetje in het gaatje bij de juiste wektijd te steken wordt de wekker ingesteld. De blauwstalen wijzer heeft de vorm van een bloem . Onder in het centrum is een luikje aangebracht voor de dag-aanduiding.

Kast
De uurwerkkast is vervaardigd van messing. De voorzijde is fraai versierd met gegraveerde chrysantmotieven en krullend bladmotieven. Boven de uurwerkkast zijn de twee foliots geplaatst. Deze zijn elk voorzien van inkepingen en twee gewichtjes. Hierboven is de bel geplaatst. Het uurwerk is in een opgewerkte houten kast geplaatst. De kast is in zijn geheel rood gelakt. De kast is aan alle zijden voorzien van vensters met gaas en aan de voorzijde voor de wijzerplaat is glas aangebracht.

Gangduur 24 uur

Hoogte 33 cm
Breedte 13 cm
Diepte 14 cm

Literatuur
– N.H.N. Mody, Japanese clocks.
– W. Brandes, Alte Japanische Uhren.

Japanse tijdmeting
De Japanse tijdmeting verschilt in grote mate van de Westerse tijdmeting. In plaats van een uur als vaste waarde te nemen verschilt in Japan de lengte van een uur, toki genaamd, naar de lengte van de dag en de nacht. De dag en de nacht zijn beide ingedeeld in 6 toki, die van zonsopgang tot zonsondergang en van zonsondergang tot zonsopgang gerekend worden. In de zomer zijn de dagen langer dan de nachten en duurt dientengevolge een toki overdag ook langer dan ‘s nachts. In de winter werkt dit andersom.

Om deze reden zijn er Japanse klokken met verschuifbare plaatjes, zodat de lengte van de toki veranderd kan worden. Tevens zijn er klokken waarbij de cijferring vastzit, maar waarbij het tikgetal van de klok te veranderen is door de gewichtjes van de waag te verplaatsen, zodat de klok langzamer of sneller gaat lopen. Dit komt voor bij de oudere klokken. De cijfers van de klok lopen van 9 naar 4. Het enige cijfer dat ‘vast’ is, is 9 uur, ons middaguur 12 uur. De Japanse klokken geven aan hoeveel uren er nog komen in de toekomst (na de 5 komt de 4), Europese klokken geven aan hoeveel uren er al voorbij zijn (na de 5 komt de 6). In Japan was het cijfer 9 heilig. Elke toki, 12 in totaal, had ook een eigen teken van de dierenriem die ook wel werden afgebeeld op een cijferring rondom de gewone cijferring.

Lees meer Neem contact op