LADDERKLOK “SHAKU-DOKEI” Namagata Ca. 1850 Japan

Specials Wandklokken

M&R127a

LADDERKLOK “SHAKU-DOKEI” Namagata
Circa 1850
Japan

Uurwerk
Messing platine-uurwerk op spillegang met slinger. De messing voorplatine is voorzien van decoratief ajourzaagwerk in bloem- en bladmotieven. Tevens bevindt zich hier het opwindvierkant voor het gaandwerk. Op de vier hoeken van het uurwerk zijn geprofileerde messing pilaartjes geplaatst. Het gaandwerk wordt aangedreven door een gewicht.

Wijzerplaat
De messing wijzerplaat, de zogenaamde Namagata wijzerplaat is voorzien van een gegraveerde tijdsaanduiding. De wijzerplaat is verdeeld in 6 kolommen en horizontale lijnen. De gebogen horizontale lijnen staan voor de uurlengten die variabel zijn naar gelang het jaargetijde. Elke streep van een kolom geeft de hele maand aan. De tekens boven de kolommen geven tweemaal de maanden aan in cijfers; beginnend met midwinter, naar rechts oplopend tot midzomer en dan van rechts naar links weer teruglopend tot midwinter. De tijd wordt aangegeven door een vaste pijlpunt op een messing strip. De strip loopt van boven naar beneden en de pijl geeft vervolgens de tijd aan. De punt is in te stellen door hem naar links of rechts te schuiven al naar gelang de tijd van het jaar. Dit gebeurt elke halve maand. Aan de linkerzijde staan de 12 tekens van de dierenriem gegraveerd, beginnend en eindigend met het teken Haan. De gegraveerde Japanse tekens aan de rechterzijde stellen de volgende uurgetallen voor, van boven naar beneden: 6, 5, 4, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 9, 8, 7, 6.

Kast
De gehele kast is vervaardigd van shitan, een Japans rozenhout. In de bovenkant van de kast bevindt zich het uurwerk. Om de klok op te winden en op tijd te zetten dient men de voorzijde omhoog te schuiven. Deze is voorzien van glas zodat het uurwerk zichtbaar is. Op de romp is de messing wijzerplaat aangebracht. In de romp beweegt zich de wijzer van boven naar beneden. Onder in de kast is een kleine lade geplaatst waarin zich de opwindsleutel bevindt.
Gangduur 1 dag

Hoogte 48 cm.
Breedte 8,5 cm.
Diepte 7 cm.

Literatuur – W. Brandes, Alte Japanische Uhren.
– N.H.N. Mody, Japanese clocks.
Japanse tijdmeting.
De Japanse tijdmeting verschilt in grote mate van de Westerse tijdmeting. In plaats van een uur als vaste waarde te nemen verschilt in Japan de lengte van een uur, toki genaamd, naar de lengte van de dag en de nacht. De dag en de nacht zijn beide ingedeeld in 6 toki, die van zonsopgang tot zonsondergang en van zonsondergang tot zonsopgang gerekend worden. In de zomer zijn de dagen langer dan de nachten en duurt dientengevolge een toki overdag ook langer dan ‘s nachts. In de winter werkt dit andersom. Om deze reden zijn er Japanse klokken met verschuifbare plaatjes, zodat de lengte van de toki veranderd kan worden. Tevens zijn er klokken waarbij de cijferring vastzit, maar waarbij het tikgetal van de klok te veranderen is door de gewichtjes van de waag te verplaatsen, zodat de klok langzamer of sneller gaat lopen. Dit komt voor bij de oudere klokken. De cijfers van de klok lopen van 9 naar 4. Het enige cijfer dat ‘vast’ is, is 9 uur, ons middaguur 12 uur. De Japanse klokken geven aan hoeveel uren er nog komen in de toekomst (na de 5 komt de 4), Europese klokken geven aan hoeveel uren er al voorbij zijn (na de 5 komt de 6). In Japan was het cijfer 9 heilig. Elke toki, 12 in totaal, had ook een eigen teken van de dierenriem die ook wel werden afgebeeld op een cijferring rondom de gewone cijferring.

Lees meer Neem contact op