LANTAARNKLOK Ca. 1840 Japan

Lantaarnklokken Wandklokken

M&R129

LANTAARNKLOK
Circa 1840
Japan

Uurwerk
Het door gewichten aangedreven uurwerk heeft tussen stijlen geplaatste stalen raderen en is voorzien van gaand- en wekkerwerk op verticale spillegang met waag. Door de gewichtjes van de waag naar binnen of naar buiten te verplaatsen wordt het op tijd lopen van de klok geregeld. Het uurwerk is voorzien van uurslagwerk op sluitschijf dat de hele uren slaat op een bel.

Wijzerplaat
De koperen frontplaat heeft in het centrum een koperen wekkerschijf met gaatjes, de gaatjes dienen voor de instelling van de wekker. De tijd wordt aangegeven door een vaste stalen bloemvormige uurwijzer. De buitenste zwarte cijferring van Japans lakwerk is verdeeld in 12 uur, het geheel draait in 24 uur rond en geeft de tijd aan met roodkleurige uur- en dierenriemtekens. De cijferring is verdeel in 12 delen, voorzien van het Japanse dierenriemteken. De binnenste rand op de cijferring is verdeeld in 2 x 6 toki van 4 t/m 9, eveneens in gegraveerde Japanse tekens.

Kast
De koperen kast bestaat uit een stalen bodemplaat en een stalen zolderplaat waartussen het stalen uurwerk is geplaatst. De voor- en achterzijde zijn evenals de beide zijkanten die als deurtjes dienen, vervaardigd van koper en zijn tussen de bodem- en zolderplaat geplaatst. Op de klok is de bel gemonteerd die is versierd met een geprofileerd top ornamentje en moertje.

Gangduur 1 dag

Hoogte 22,5 cm.
Diepte 9 cm.
Breedte 9.5 cm.

Literatuur
– W. Brandes, Alte Japanische Uhren.
– N.H.N. Mody, Japanese clocks.

Japanse tijdmeting
De Japanse tijdmeting verschilt in grote mate van de Westerse tijdmeting. In plaats van een uur als vaste waarde te nemen verschilt in Japan de lengte van een uur, toki genaamd, naar de lengte van de dag en de nacht.
De dag en de nacht zijn beide ingedeeld in 6 toki, die van zonsopgang tot zonsondergang en van zonsondergang tot zonsopgang gerekend worden. In de zomer zijn de dagen langer dan de nachten en duurt dientengevolge een toki overdag ook langer dan ‘s nachts.
In de winter werkt dit andersom.
Om deze reden zijn er Japanse klokken met verschuifbare plaatjes, zodat de lengte van de toki veranderd kan worden. Tevens zijn er klokken waarbij de cijferring vastzit, maar waarbij het tikgetal van de klok te veranderen is door de gewichtjes van de waag te verplaatsen, zodat de klok langzamer of sneller gaat lopen. Dit komt voor bij de oudere klokken.
De cijfers van de klok lopen van 9 naar 4. De Japanse klokken geven aan hoeveel uren er nog komen in de toekomst (na de 5 komt de 4), Europese klokken geven aan hoeveel uren er al voorbij zijn (na de 5 komt de 6).
In Japan was het cijfer 9 heilig.
Elke toki, 12 in totaal, had ook een eigen teken van de dierenriem die ook wel werden afgebeeld op een cijferring rondom de gewone cijferring.

Lees meer Neem contact op