STAANDE REGULATEUR MET EQUATIE De Rabours AParis Ca. 1725 Frankrijk

Staande klokken

M&R2a

 

STAANDE REGULATEUR MET EQUATIE
Gesigneerd: De Rabours AParis
Circa 1725
Frankrijk

Uurwerk
Messing platine-uurwerk met ankergang en secondeslinger. Het uurwerk is voorzien van slagwerk op genummerde sluitschijf, dat de hele uren voluit en de halve uren eenmaal slaat op een bel. De bel is op het uurwerk geplaatst. Het slagwerk slaat op de zonnetijd. Het gaandwerk wordt aangedreven door een gewicht dat aan de voorzijde wordt opgewonden. Het slagwerk wordt aangedreven door een veer in een veerton. Ook deze wordt aan de voorzijde opgewonden. Op de achterplatine is de genummerde sluitschijf geplaatst en tevens is hier de signatuur De Rabours AParis gegraveerd.

Wijzerplaat
Toogvormige messing wijzerplaat die voorzien is van een messing verzilverde cijferring met gegraveerde en zwart ingelakte Romeinse cijfers voor de uuraanduiding en Arabische voor de minuutaanduiding. Tussen de uurcijfers zijn halfuursaanduidingen aangebracht. De uur- en minuutwijzers zijn vervaardigd van geblauwd staal, de equatiewijzer met zonnetje is vervaardigd van verguld messing. Om de cijferring is een verschuifbare equatie-ring aangebracht. Op deze ring staan de maanden en de bijbehorende dagen gegraveerd. Ook is er een minutenrand gegraveerd. Door de ring te draaien kan men deze met de vaste messing wijzer op de juiste datum zetten en geeft de equatiewijzer op de minutenrand de echte zonnetijd aan. Onder de XII bevindt zich de messing verzilverde secondering met stalen secondewijzer. In het gematteerde centrum van de wijzerplaat is een datumluikje aangebracht. In de toog wordt de schijngestalte van de maan, Phazes de la Luna, met de bijbehorende maandatum aangegeven. In de toog is de signatuur De Rabours AParis gegraveerd. Op de vier hoeken naast de cijferring zijn messing gegoten ornamenten in de vorm van engelenkopjes ter versiering aangebracht.

Kast
De eiken kast met getoogde kap is gefineerd met gezwart perenhout. Aan de voorzijde en aan beide zijkanten is de kast voorzien van messing ingelegde biesjes. De kast en kap zijn versierd met diverse messing ornamenten. Het ronde slingervenster wordt evenals de wijzerplaat omringd door een messing lijstje. De kast is geplaatst op een met messing bekleedde voet en rust op vier messing pootjes.

Gangduur 1 week

Hoogte 202 cm.
Breedte 41,5 cm.
Diepte 21 cm.

Literatuur J. Zeeman, Het klokkenlexicon, pag. 83.

Equatie
Het Nederlandse woord voor equatie is tijdsvereffening.
Bij gebruik van de ware zonnetijd (= de tijd die door de zonnewijzer wordt aangegeven) werd duidelijk dat de zonnetijd over een jaar genomen slechts vier maal overeenkwam met de gemiddelde/middelbare tijd (tijdrekening waarin elke dag onveranderbaar 24 uur duurt) waarmee in de dagelijkse praktijk werd gewerkt. Dit is op de data 15 april, 15 juni, 31 augustus en 24 december.
Christiaan Huygens (1629-1695) was de eerste die melding maakte van een door hem uitgevonden klok die zonnetijd aangaf zonder gebruik van de equatie tabel. Dat was in de laatste van hem getraceerde brief aan zijn broer Constantijn in het jaar 1695. Henry Sully (1680-1728), Joseph Williamson (1686-1725) of Enderlin zouden de uitvinders zijn van een mechaniek dat twee onafhankelijk lopende wijzers aandreef die gemiddelde tijd en zonnetijd aangaven. Sommige klokken hebben een lineair overzicht van de afwijkingen door middel van een wijzer, die met de hand moet worden gesteld, zoals bij deze regulateur het geval is. In andere gevallen wordt met een apart wijzertje automatisch aangegeven hoeveel de zonnetijd met de gemiddelde tijd verschilt. De meeste uurwerkmakers plaatsten de wijzer voor de gemiddelde tijd en de zonnetijd in hetzelfde punt centraal in de wijzerplaat. In de 18e en 19e eeuw werden klokken en horloge gemaakt met equatie, voornamelijk in Engeland en Frankrijk. Er werden ook tabellen gedrukt met afwijkingen die door klokkenmakers in de kasten van klokken werden geplakt.

Lees meer Neem contact op